تکتم نیوز/بررسی دادههای تازهای که مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرفکننده در اردیبهشتماه ارایه کرده نشان میدهد به طور متوسط سطح تورم ایرانیها در ۳ سال گذشته نزدیک به ۱٫۵ برابر شده است. این در حالی است که شوک قیمتها در بخش کالای خوراکی بیشتر است و به سمت ۲برابر شدن ظرف سهسال رفته است. اما این عدد از کجا آمده و فرمول آن چیست؟
دادههای مرکز آمار نشان میدهد شاخص قیمت مصرفکننده برای خانوارهای کشور در اردیبهشتماه امسال به عدد ۲۴۳ رسیده است. در این اعداد و ارقام، قیمت سبد هر استان در سال پایه که اکنون ۱۴۰۰ است، برابر ۱۰۰ در نظر گرفته میشود.
بنابراین وقتی سبد مصرفی کل کشور در اردیبهشتماه به عدد ۲۴۳ میرسد، یعنی قیمت سبد مصرفی خانوارها از سال ۱۴۰۰ تاکنون ۱۴۳درصد رشد کرده و به عبارتی فقط در سه سال، حدود ۱٫۵ برابر شده است. در بخش کالای خوراکی عدد شاخص در اردیبهشت ماه ۲۷۴٫۴ رسیده که نشان میدهد نزدیک به ۱۷۵ درصد در سه سال رشد تورم ایجاد شده است.
در بخش کالای خوراکی و خدمات نیز عدد شاخص به حدود ۲۳۰ رسیده و نشانگر ۱٫۳ برابر شدن سطح تورم ایرانیها در این بخش است. البته باید توجه داشت که ۱٫۵ برابر شدن تورم در عرض سه سال، به مدد تغییر «سال پایه» به دست آمده است. مرکز آمار سال گذشته با تاخیر در اعلام نرخ تورم، دلیل آن را «تغییر سال پایه» از ۱۳۹۵ به ۱۴۰۰ عنوان و هدف از این کار را « فراهم شدن امکان محاسبه واقعیتر نرخ تورم » ذکر کرد. اتفاقی که در سالهای گذشته نیز رخ داده بود.بانک مرکزی ایران، با توجه به تغییرات قابل ملاحظه در الگوی مصرف خانوارها و ترکیب هزینه آنها، سال ۱۳۴۸ را سال پایه قرار داد. در سال ۱۳۵۳ سال پایه به این سال تغییر کرد. در سال ۱۳۶۱، ایـن سال به عنـوان سال پایه انتخـاب شـد و تجدیدنظر در زمینه محاسبه شاخصهای مذکور به عمل آمد. بانک مرکزی در سال ۱۳۷۸، سال پایه را از سال ۱۳۶۹ به سـال ۱۳۷۶ تغییـر داد. در سال ۱۳۹۱ اطلاعات این شاخص براساس سال پایه ۱۳۹۰ توسط دفتر شاخص قیمت مرکز آمار ایران محاسبه و در سالنامه آماری کشور قرار گرفته و منتشر میشود.
سپس سال مبنا ۱۳۹۵ تعیین شد و دست آخر همین یک سال پیش، سال پایه به ۱۴۰۰ تغییر پیدا کرد. از این تحولات دو چیز بیش از همه دیده میشود: اول «تورم مزمن» اقتصاد ایران است که بیش از سه دهه ادامه یافته و تلاشهای دولتهای مختلف برای پایین کشیدن آن، به کاهش مقطعی تورم در یک یا دو سال انجامیده و در بقیه سالها، همواره در عددی بالای ۲۰ یا ۳۰ درصد حرکت کرده است. نکته دوم، تغییر سال پایه است که به گونه خاصی، تورم به وجود آمده را در «عدد»اعلام شده پایینتر نگه میدارد اما مردم عادی به خوبی آن را لمس میکنند.
به طور مثال، مردم میبینند که یک دستگاه خودروی پراید در سال ۸۷ به قیمت ۷ میلیون تومان فروخته میشد و الان باید بالای ۳۰۰ میلیون تومان برای آن پرداخت کرد. یا مثلا قیمت یک کیلو گوشت قرمز در سال ۹۵ حدود ۱۵ هزار تومان بوده و الان بالای ۶۰۰ هزار تومان است. ممکن است که روی کاغذ و عددهای اعلام شده، تورم و میزان چند برابر شدن قیمتها پایین باشد؛ اما سطح عمومی قیمت رشد کرده و به رشد خود هم ادامه میدهد.
- منبع خبر : اعتماد آنلاین
Sunday, 8 September , 2024